Yaşam bizi varoluşsal kaygılara maruz bırakır. Kendi iradesi dışında nesneler dünyasına fırlatılan insanoğlu anlamsız bir dünyayı anlamlı hale getirme çabası ile bir ömür sürer.

Varoluşsal açıdan anlam, dışarıda bir yerlerde gizlenmiş ve bizim bulmayı beklediğimiz bir hazine değildir; tamamen kendi ellerimizle, kararlarımızla ve eylemlerimizle sıfırdan var ettiğimiz kişisel bir tasarımdır.

Neye inanırsınız bilemem ancak benim bakış açım dünyaya bir görev ile gelmediğiniz yolundadır. Kendi habitatınız içinde; kendi kimliğinizi, değerlerinizi ve amacınızı inşaa etmek temel görev olmalı. Yani boş defteri karalamak, oraya resim yapmak yada yapmamak sizlerin elindedir.

Kendi anlamını yaratmaya çalışırken bir gerçekle karşılaşırsınız. Toplum ve kültür. Bir taraftan size neler yapmanız ve nasıl yaşamanız gerektiği söylenirken diğer taraftan da kendini inşaa etmenin gerçekliği sizlere hatırlatılır. Yani bir anlamda hem toplulukçu ol, hem de bireysel ol. Bizim yerimize alınan kararlar bazen yaşam labirentinde istemediğimiz bir sokakta kendimizi bulmamıza yol açar. Ancak bu kader mi? Çıkılması gereken bir durum mu? Yine kararı verecek sizler olursunuz.

Kısacası varoluşçuluk için anlam; başkalarının yazdığı senaryoyu oynamak değil, kendi hayat hikayemizin kahramanı olmaktır.

Anlam bizlere özellikle ünlü düşünür Albert Camus’ un modern felsefenin en önemli sembollerinden biri olan Yunan mitolojisinin zekası ve kurnazlığı ile tanınmış Korint kralını akla getirir.

Sisifos, ölümü zincirlemekten tanrıların sırlarını ifşa etmeye kadar pek çok sınır tanımaz işe kalkışmış, hatta yeraltı dünyasından kaçarak yeryüzünde yaşamaya devam etmiştir.

Ancak tanrıların sabrını taşırdığında, ona sonsuza kadar sürecek ve asla bir amaca ulaşmayacak ikonik bir ceza verilmiştir.

Sisifos, devasa bir kayayı dik bir dağın zirvesine çıkarmakla görevlendirilir. Ne var ki kaya, tam tepeye ulaştığı her seferinde kendi ağırlığıyla tekrar en aşağıya yuvarlanır. Sisifos da her defasında dağın eteklerine inip o kayayı yeniden yukarı taşımak zorundadır. Bu durum, hiçbir sonuç elde edilmeden sonsuza dek tekrarlanır.

İşte modern insanın bitmek bilmeyen çabası ve günlük rutinine ve hayatın genel anlamsızlığına karşı verdiği mücadele.

Buradaki asıl çarpıcı nokta, Sisifos’un kaderini kabullenip her seferinde o tepeden aşağıya kayaya doğru yürürken durumunun tamamen bilincinde olmasıdır. Bu bilinç ve vazgeçmeme hali, onu çaresiz bir kurban olmaktan çıkarıp kaderine meydan okuyan bir figüre dönüştürür. Yani insan, hayatın tüm anlamsızlığına ve tekrarlarına rağmen yaşamaya ve çabalamaya devam ederek kendi anlamını yaratır.

O zaman son sorumuz olsun. Sizin için yaşamın anlamı nedir?

H.Fatih Dane

Klinik Psikolog Doktor

Farkındalık Psikoloji Akademisi