Çiftler Arasında Yaşanan Sorunlar ve Terapi Süreci
Aileler ve çiftler toplumun en küçük parçaları ve kendilerine ait özellikler taşıyan birimlerdir. Hayat bir sistemdir. En küçük parçası; birey, bireyler aileleri, aileler toplulukları, topluluklar toplumları, toplumlar milletleri ve milletler üst sistemleri oluşturur. Bireyde ve sistemin diğer ünitelerinde yaşanan bir sorun yada mutluluk sistemin tamamını etkiler. Örneğin; o gün iş yerinde canınız bir şeye sıkılmışsa; üzüntülü yada gerginseniz, bu gerginliğiniz aile üyelerinizin tümünü yada bir kısmını etkileyebilir. Çiftler bütün iyi niyetli çabalarına rağmen, gereksinmeleri ve değerlerine yönelik farklılıklar yüzünden çatışmalar yaşayabilirler. Kendi sorunlarını aralarında çözemeyebilirler.
Aile ve çift terapisinin amacı; ailenin ve ilişkinin bir bütün olarak yapısını tanımak, ilişki kurma biçimlerine bakmak, değerler sistemi üzerinde bireylerin hangi farklılıklarının sorun yarattığını görmek, sorunların çözümünde tüm bireylerin bireyselliğini gözeten ortak ve yapıcı bir çözümleri birlikte yaratmak ve gerçek duygular üzerinden iyileşme sağlamaktır.
Aile terapistleri, birbirine değer veren, birbirine ilgi gösteren ve kendilerini “aile ve çift” olarak tanımlayan her insan topluluğu ile çalışabilir. Bazen geniş aile içinde yaşanan sorunlarda sadece çiftler değil, ailenin diğer üyeleri de seansların içine dahil edilebilir. Tek sorun bireysel sorunlar ilişki terapisinin önüne geçtiğinde bireysel seanslarla devam edilmesinin sürecin iyileştirmesine katkı sağlayacağı değerlendirilmektedir.
Sağlıklı ilişki nasıl olur?
Sağlıklı bir ailede ve ilişkide, ilişkiyi oluşturan üyeler kendilerini özgürce ifade edebilirler. Duygularını, düşüncelerini, tutumlarını ve davranışlarını ortaya koyabilirler. Birbirleri için fedakarlık yapabildikleri gibi karşı tarafın kendine ait alanlarını kabul edebilirler. Gereksinimleri ve değerleri konusunda farklılıklar yaşamalarına rağmen, genel çatışma çözme biçimleri kazan-kazan yaklaşımı içinde olduğu için, tarafların memnun olabileceği ortak çözümleri hayatlarına geçirebilirler.
Kişilerin bireysel değerleri olduğu gibi ilişkinin de kendine ait değerleri vardır. Bu değerler sistemi ilişkinin içindeki üyeler tarafından kabul edilir. İlişki içinde şiddet yoktur.
İlişki ve çift terapisi hangi durumlarda uygulanır?
-Kişilerarası ilişkilerde çatışma varsa ve kişiler bu problemleri çözemiyorsa,
-Çocuğun okul da ya da davranışlarıyla ilgili sorunlar varsa,
-Çocuklar ya da ergenler kendi aralarında anlaşamıyorlarsa,
-Ebeveyn boşanmışsa, ayrı yaşıyorsa,
-Deprem, sel, terör ve benzeri psikolojik travmaya maruz kalınmışsa,
-Bireylerden biri kendine zarar veriyorsa,
-Aile bireylerinden birinde uzun süreli tıbbi bir hastalık varsa. Örneğin, kronik ağrı bozukluğu, şeker hastalığı, kalp-damar hastalıkları, kanser, inme gibi nörolojik hastalıklar. -Yaşlanmanın getirdiği güçlükler varsa.
Aile terapisi psikiyatrik ve psikolojik sorunlarda yardımcı olur mu?
Psikiyatrik ve kronik hastalıklar yapılan araştırmalara göre ortalama 4-14 kişiyi etkiler. Bu yüzden ilişkilere yapılacak müdahaleler bir neden sonuç ilişkisi içinde bireylerin psikolojik ve fizyolojik sağlıklarının iyileşmesi sürecinde önemli bir etkiye sahiptir. Her ne kadar bireysel sorunlarda bireysel psikoterapi süreci etkili olsa da bazen sorunun kaynağının ailenin içinde olduğu gerçekliği sürece birlikte müdahaleyi gerektirir. Boşanırken çift terapisinin faydası olur mu?
Boşanma ailenin tüm fertleri üzerinde negatif etkiye sahip bir süreçtir. Çocuklar ve diğer akrabalar da bu durumdan etkilenir. Boşanmanın çocukların psikolojik gelişimi üzerinde olumsuz etkisi olabilir. Bu yüzden boşanma sonrasında çocuklar arası ilişkilerin düzenlenmesi, çocukların yaşayabilecekleri sorunlar hakkında bilgilendirilme yapılması, yaşanan psikolojik sorunlara müdahale, bireylerin sağlıklı süreçler içinde kalabilmelerini sağlayacaktır.
İlişki terapisti tarafsızlığını korur mu ?
İlişki terapisti bireylerin herhangi biri ile koalisyon kurmaz, taraf tutmaz, yargıda bulunmaz ve suçlamaz. Terapi süreci içinde; bireylerin duygularını, davranışlarını, düşüncelerini ve ilişki içindeki davranışsal döngülerini anlamaya çalışır. İlişki terapisti ne yapar?
İlişki terapisti, çiftlerin ve ilişki üyelerinin, davranışlarının bir diğerinde nasıl döngüler yarattığını, hangi duygulara yol açtığını, işlevsel olmayan davranış biçimlerinin kişiler arasındaki ilişkileri nasıl zarar verdiğini saptamaya çalışır. Kişilerin yaşadığı duygularla dost olmalarını sağlar. Bir diğerinin duygularını kabul etmeleri yönünde adımlar atmalarına yardımcı olur.
Seanslar esnasında karşılıklı değerler, beklentiler üzerinden işlevsel olmayan döngüleri değiştirmeye çalışarak, sağlıklı ilişki kurmalarını sağlanır.
İlişki ve çift terapisi ne kadar sürelidir ?
İlişki terapisi kişilerin duygularının belirlendiği, işlevsel olmayan döngülerinin ortaya konulduğu ve değiştirildiği aktif bir terapi türüdür. Bu terapi türünde, çiftler hafta 45 er gerekli olduğunda 90 dakikalık seanslar içinde yaklaşık 3 ile 6 aylık bir dönem olarak toplam 12-24 seans olarak görülürler. Bireysel sorunların çift sorunlarının önüne geçtiği durumlarda sürenin uzaması ve kısalması söz konusu olabilir.
İlişki terapisi masraflı mıdır?
İlişki terapisinin problemlerin döngülerini ortadan kaldırmasına sağlayacağı faydalar düşünülse de çoğu çift bu terapi türünü bir masraf kalemi olarak düşünür ve terapiyi sürdürmek istemezler.
Ancak yaşadıkları döngüler ilişkileri içinden çıkılamaz bir duruma getirebilir ve daha büyük kişisel, ailesel ve psikolojik problemlerin kaynağına düşünebilir. Hatta ilişkinin bitmesi ile sonlanabilir.